Aðgerðaáætlun
Aðlögunaráætlun

Aðgerðir til sam­dráttar í losun og aukinnar kolefnis­bindingar

Verkefni  í forgangi

Til að hámarka árangur loftslagsaðgerða hefur ráðherra lagt áherslu á aðgerðir sem hafa sem margþættan ávinning, með hliðsjón af þverlægum áhrifum þeirra á önnur málefni, kostnaði og félagslegra áhrifa.

Boðleiðir hafa verið styttar með framkvæmdateymum sem vinna þvert á stjórnkerfið og í samráði við hagaðila við útfærslu, innleiðingu og eftirfylgni aðgerða. Teymin upplýsa verkefnisstjórn loftslagsaðgerða um framgang aðgerða og stöðu innleiðingar.

Áherslur 2026-2027

Forgangs­verkefni í loftslags­­málum

Skipting aðgerða

Aðgerðirnar skiptast upp í fjögur kerfi

Samfélagslosun

--
Undir samfélagslosun fellur t.d. öll losun frá samgöngum á landi, frá landbúnaði, úrgangi og frá kælimiðlum. Fyrirtæki og einstaklingar geta lagt sitt af mörkum til að draga úr samfélagslosun.

Viðskiptakerfi

--
Losun frá staðbundnum iðnaði, s.s. kísilmálmframleiðslu og álframleiðslu ásamt losun frá alþjóðaflugi og alþjóðasiglingum fellur undir viðskiptakerfið, oft nefnt ETS kerfið. ETS er sameiginlegt kerfi innan Evrópu, þar eru gefnar út árlegar losunarheimildir og aðilar sem falla undir kerfið vinna að einu sameiginlegu markmiði.

Landnotkun

--
Landnotkun (LULUCF) nær til bæði losunar gróðurhúsalofttegunda og bindingar kolefnis vegna landnotkunar, breyttrar landnotkunar og skógræktar. Losun frá landnotkun má einkum rekja til breyttrar landnotkunar, framræsingar votlendis og nýtingar lands, t.d. vegna beitar. Binding verður mest við endurheimt votlendis og skógrækt.

Þverlægir flokkar aðgerða

--
Þverlægar aðgerðir eru loftslagsaðgerðir sem hvetja samfélagið til umskipta í átt orkuskiptum og kolefnishlutleysi. Þetta eru aðgerðir sem beinast ekki að því að ná niður losun í einum tilteknum bókhaldsflokki, heldur styðja við aðgerðir þvert á flokka.

Ábyrgð aðgerða

Staða aðgerða

Brýn nauðsyn loftslagsaðgerða

Ísland stefnir að því að draga saman samfélagslosun um 41% fyrir árið 2030 og 50-55% fyrir árið 2035. Þá er ætlunin að draga saman losun frá landi um 400-500 kt. CO₂ íg. fyrir 2035 miðað við 2025 og lögð verður áhersla á nýsköpun og tækniþróun til þess að takmarka losun frá starfsemi undir ETS-viðskiptakerfinu. Skilvirk innleiðing loftslagsaðgerða er lykilatriði til að árangur náist.

Markmið Íslands í loftslagsmálum til 2035

Samfélagslosun

Árið 2035 m.v. 2005
ESR
-0

Landnotkun

Árið 2035 m.v. 2005
LULUCF
-0

Viðskiptakerfi ESB

Sameiginlegt til 2030 m.v. 2005
ETS
-0
%

Markmið Íslands í loftslagsmálum

Stjórnvöld setja orkuskipti á landi og bætta landnotkun í forgang. Áskoranir í loftslagsmálum eru bæði staðbundnar og hnattrænar og eru þær aðstæður og áskoranir sem uppi eru á Íslandi að sumu leyti frábrugðnar þeim sem sjást í löndunum í kringum okkur. Þessi sérstaða endurspeglast í markmiðum Íslands, sem eru sett fram í þrennu lagi, og einnig í forgangsverkefnum ríkisstjórnarinnar.

Samfélagslegáhrif

Mikilvægt er að aðgerðir í loftslagsmálum séu metnar með tilliti til samfélagslegra áhrifa, jafnréttis og áhrifa á aðrar stefnur og samninga sem stjórnvöld hafa undirgengist.